Những thay đổi đáng chú ý của Nghị định 96/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Đầu tư 2025

1. Cập nhật danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường và mở rộng ưu đãi đầu tư

Nghị định 96/2026 đã bổ sung hoạt động xây dựng của nhà thầu nước ngoài vào danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài, nâng tổng số lên 62 ngành, nghề.

Ở chiều ngược lại, danh mục ngành, nghề ưu đãi đầu tư được điều chỉnh theo hướng mở rộng và có trọng tâm. Đáng chú ý, các lĩnh vực công nghệ cao và công nghệ chiến lược như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, hạ tầng công nghệ số được ưu tiên mạnh mẽ. Lĩnh vực y dược cũng được mở rộng, bao gồm nghiên cứu, sản xuất, chuyển giao công nghệ thuốc, vắc xin, sinh phẩm và phát triển dược liệu trong nước.

Đặc biệt, lần đầu tiên các dự án thuộc danh mục công trình quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành do Thủ tướng phê duyệt được đưa vào diện đặc biệt ưu đãi đầu tư.

Bên cạnh đó, danh mục ngành, nghề ưu đãi đầu tư được bổ sung một số lĩnh vực như sản xuất sản phẩm công nghệ lưỡng dụng, phát triển nông nghiệp gắn với chuỗi cung ứng đầu vào (nguyên liệu thuốc, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y), xây dựng và nâng cấp chợ đầu mối, sản xuất thiết bị công nghiệp môi trường. Trong khi đó, một số lĩnh vực xã hội được tinh giản nhưng vẫn bổ sung các hoạt động đào tạo nguồn nhân lực phục vụ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

2. Thay đổi thủ tục thành lập tổ chức kinh tế đối với nhà đầu tư nước ngoài

Một điểm mới quan trọng là cho phép nhà đầu tư nước ngoài lựa chọn trình tự thực hiện thủ tục đầu tư. Cụ thể, có hai phương thức: (i) cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) trước rồi cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC); hoặc (ii) thực hiện theo trình tự truyền thống là cấp IRC trước rồi cấp ERC.

Đối với phương thức mới (ERC trước – IRC sau), doanh nghiệp khi thành lập phải cam kết đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài. Đồng thời, nhà đầu tư phải hoàn tất thủ tục xin cấp IRC trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày thành lập doanh nghiệp.

Ngoài ra, một số nguyên tắc quan trọng cần lưu ý:

• Doanh nghiệp chỉ được bổ sung ngành, nghề kinh doanh sau khi đã được cấp IRC;
• Chỉ được triển khai dự án đầu tư sau khi hoàn tất thủ tục cấp IRC;
• Vốn điều lệ không bắt buộc phải trùng với tổng vốn đầu tư, nhà đầu tư có thể huy động thêm nguồn vốn khác theo tiến độ dự án.

Quy định mới mang lại sự linh hoạt, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị pháp lý. Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn đối mặt với rủi ro nếu không được cấp IRC hoặc nội dung cấp phép không như kỳ vọng. Các chi phí phát sinh trong giai đoạn chuẩn bị trước khi được cấp IRC sẽ do nhà đầu tư tự chịu và không thuộc phạm vi bảo đảm của Nhà nước.